Erkenden hamile kalan annenin ilk bebeğini

GEBELİKLER ARASINDA NE KADAR ARA VERMEK GEREKİR?
İKİ DOĞUM ARASINDA NE KADAR SÜRE OLMALIDIR?

Doğumdan sonra tekrar hamile kalmadan ne kadar ara vermek gerekir? Doğumdan ne kadar sonra tekrar hamile kalınmalıdır? İki çocuk arasında kaç yıl (kaç yaş) fark olmalıdır? gibi sorular doğum yapan ve tekrar gebelik planlayan hastaların en sık merak ettikleri sorulardandır.

Gebelikler arasında ne kadar ara verilmelidir derken belirtilen süre bir doğumun gerçekleştiği günden ikinci gebeliğin başladığı güne kadar geçen süredir (interpregnancy interval, IPI). Her iki gebeliğin başlangıçları arasındaki süre değildir kastedilen.

Yapılan araştırmalarda iki normal doğum arasında geçen süre veya iki sezaryen arasında geçen süre açısından kısa veya uzun ara veren hastalar karşılaştırılmıştır. Araştırmaların bir kısmında optimum sürenin altında da üstünde de risk artışı (j-shaped) saptanmıştır. Araştırmalar arasında değişiklik olsa da genellikle 2 yıldan kısa aralık olması ve 5 yıldan uzun aralık olması ikinci gebelikte aşağıda belirtilen risklerin artışını göstermiştir. 6 aydan kısa aralıkla meydana gelen ikinci gebelikte risk artışı daha da fazla saptanmıştır.

Dünya sağlık örgütü (WHO) gebelikler arasındaki sürenin 2 yıldan kısa olmasının bazı riskleri arttırdığını bildirmiştir. Bu nedenle 35 yaş altında bir çocuk sahibi olan kadınların ikinci çocuk için en az 2 yıl ara vermelerini önermiştir. 35 yaş üzerinde bir çocuk sahibi olan kadınların ikinci çocuğa gebe kalmadan önce 1 yıl ara vermelerini önermiştir. Sürenin 35 yaş üzerinde 1 yıl olarak belirlenmesinin nedeni yaş ilerledikçe kadınlarda doğurganlık kapasitesinin azalması ve gebelikle ilgili bazı komplikasyonların sıklığında artma olmasıdır.

Gebelikler arası süre kısa olduğunda ikinci gebelikte aşağıda belirtilen risklerde artış izlenmektedir.:
– Annede anemi
– Erken doğum ve PPROM riski gebelikler arası süre kısa olduğunda artar. Gebelik aralıklarının 5 yıldan uzun olması halinde de risk artışı olduğunu bildiren çalışmalar vardır (kaynak 1, 2).
– Konjenital anomali (kaynak 1, 2)
– Düşük doğum ağırlığı, SGA
– Otizm (kaynak)
– Ölü doğum, neonatal ölüm

Erkenden hamile kalan annenin ilk bebeğini emzirmeyi kesmesi de ilk bebeğin anne sütü alma süresini kısaltacağı için olumsuz etki yaratacaktır.

Düşükten sonra tekrar hamilelik için ne kadar beklemeli?
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından bir düşükten sonra tekrar hamilelik için 6 ay ara verilmesi önerilmektedir (kaynak).

Sezaryen doğumlar arasında ne kadar süre olmalıdır?
Sezaryen doğumdan sonra önerilen optimum ara normal doğumdan farklılık göstermez. Bir sezaryenden sonra en az 2 yıl ara verilmesi önerilmektedir.

Anne ve bebek sağlık oranlarıının iyileştirilmesi için gebelikler arası sürenin optimum düzeyde tutulması amacıyla halkın bilgilendirilmesi ve korunma yöntemlerinin öğretilmesi birçok ülkede uygulanmaktadır. Bu konuda yeterli bilinç düzeyine erişmemiş ve art arda çok kısa aralıklarla gebelik yaşanan ülkelerde anne bebek sağlığı açısından olumsuz etkiler izlenmektedir. Doğum sonrası korunma yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

SEPTİK PELVİK TROMBOFLEBİT (SPT)

SEPTİK PELVİK TROMBOFLEBİT (SPT)
Doğum sonrası pelviste bulunan venlerde tromboflevit gelişmesidir. Doğum sonrası ateşimn nadir görülen nedenlerinden birisidir. Pulmoner emboliye yol açabilir. Septik pelvik tromboflebir en sık sağ ovaryan vende görülür (vena ovarica dextra). Enfeksiyon etkenleri streptokoklar, anaerob bakteriler, enterokoklar olabilir. Sezaryen dloğumlarda mormal doğuma göre daha sık görülür.

Doğum sonrası enfeksiyon nedenlerinden en sık görüleni endometrittir

DOĞUM SONRASI ATEŞ VE ENFEKSİYON
POSTPARTUM ATEŞ – PUERPERAL ENFEKSİYON

Doğum sonrası (postpartum) 24 saat geçtikten sonra en az iki kez ölçümde vücut ısınının 38 dereceden yüksek ölçülmesine postpartum ateş denir. Meme dolgunluğu, süt ateşi, meme iltihabı (mastit), endometrit (rahim içi enfeksiyon), idrar yolu enfeksiyonu gibi nedenler olabilir. Antibiyotik tedavisine rağmen devam eden ateş plasenta retansiyonu (bebeğin eşinden parça kalması), pelvik abse, yara enfeksiyonu, septik pelvik tromboflebit (damar iltihabı) gibi durumları düşündürür. Normal doğumda veya sezaryende yapılan kesi yerlerinde oluşan enfeksiyon da ateş ve akıntıya neden olabilir. Bütün doğumların %1-8 ‘inden sonra enfeksiyon görülür. Tedavide antibiyotikler kullanılır.

Belirtiler:
Belirtiler enfeksiyonun yerine göre değişmekle birlikte en yaygın ve uyarıcı olan enfeksiyon ateştir. Yüksek ateş doğum sonrası bir enfeksiyon uyarısı olarak kabul edilerek acilen doktora başvurmayı gerektirir.

Süt ateşi ve meme iltihabı (mastit) konusu sitede ayrı bir başlık altında anlatılmıştır, burayı tıklayarak okuyabilirsiniz.

Doğum sonrası enfeksiyon için risk yaratan durumlar:
– Erkek membran rüptürü (suların erken gelmesi)
– Sezaryen ile doğum yapmak
– Diabet (şeker hastalığı)
– İyi beslenememe
– Obezite

POSTPARTUM ENDOMETRİT
Doğum sonrası enfeksiyon nedenlerinden en sık görüleni endometrittir. Postpartum ateşin en sık nedenidir. Bakteriyel bir enfeksiyondur. Endometrit rahmin iç tabakasının iltihabıdır. Karın alt bölgelerinde ağrı ve hassasiyet olabilir. Kötü kokulu akıntı eşlik edebilir. Enfeksiyon etkeni en sık grup B streptokoklar (erken dönemde) ve klamidya’dır (geç dönemde). Sezaryen ile gerçekleşen doğumlarda normal doğuma göre daha sık görülür. Postpartum endometrit genellikle doğumdan bir hafta sonra gelişir. Postparttum endometrit hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.